1001 Nachten in Voorwerpen

Voor een nevenevenement van de Biënnale van Venetië in 2014, getiteld ‘Anima Mundi’, selecteerde ik mijn lopende project 1001 Nachten in Voorwerpen. Ik bracht in die tijd veel nachtelijke uren op straat door, dwalend, op zoek naar iets. Tijdens deze uren van wandelen, nadenken en ontmoetingen met mensen en voorwerpen, begon ik foto’s te maken van de objecten die ik tegenkwam. Ze zijn neutraal en ‘onschuldig’, maar vertellen desondanks een heel verhaal zonder direct mijn persoonlijke nachtelijke ervaring over te dragen. Wanneer je ’s nachts buiten bent, lijkt het vaak alsof alle kleuren, gebouwen, mensen en geluiden samensmelten tot één geheel. Eén anima mundi.

Ik plaatste de foto’s die ik tot dan toe had gemaakt in een raster, als een venster op de nacht en mijn ervaringen. Speciaal voor de zichtbaarheid had ik gekozen voor een lijst met ontspiegeld glas, omdat de beelden vrij donker en vaag zijn.

Bij aankomst in Palazzo Ca’Zanardi, de tentoonstellingsruimte in Venetië, ontmoette ik Pablo en Bruno. Zij hadden de dag ervoor geholpen bij de opbouw van de kunstwerken. Ze bekenden dat ze mijn lijst hadden laten vallen en dat het glas was gebroken. Ze hadden de lijst echter direct vervangen en het werk alsnog opgehangen. Toen ik ging kijken, zag ik dat ze spiegelend glas hadden gebruikt, waardoor de foto’s nauwelijks zichtbaar waren. Door de grote lampen aan het plafond was het bijna onmogelijk om te zien wat er in de lijst zat.

Ik nam plaats aan een tafel vlakbij en zag hoe bezoekers naar de lijst liepen en probeerden te ontcijferen wat er te zien was. Ze knepen hun ogen samen, kwamen dichterbij, hielden een hand boven hun ogen en bekeken het werk vanuit verschillende hoeken. Het waren precies de bewegingen en lichaamshoudingen die iemand zou kunnen aannemen wanneer die uit een raam staart, de nacht in.

Dit was een leuke verrassing. Ik ging naar de dichtstbijzijnde hobbywinkel, kocht potloden in dezelfde blauwe, grijze en zwarte tinten als de foto’s en begon de mensen voor de lijst te schetsen. Ik probeerde hun houding en blik te vangen, en de manier waarop verschillende mensen elkaar voor het beeld ‘spiegelden’ door dezelfde lichaamshouding aan te nemen.

Pablo, Bruno en ik hebben de tekeningen ter plekke in het Palazzo gesigneerd. Ik heb er een aantal verkocht en deelde de opbrengst met de twee mannen die dachten dat ze me een groot probleem hadden bezorgd, maar die me in werkelijkheid lieten inzien hoezeer het leven zelf een kunstwerk kan zijn.